Пословицы о народном единстве на татарском языке

Дуслык, бердәмлек турында.

Дружба – в единстве.

***

Кош канаты белән, кеше дуслык белән көчле.

Птицы сильны крыльями, а люди дружбой.

***

дус акчадан кыйммәт.

Друг дороже денег.

***

бәлаларда бертуганнарыбызны белербез.

В  бедах узнаем братьев. (Друзья познаются в беде)

***

Дус — акчадан кыймәтерәк
Друг – дороже денег.

***
Дусларын онытканны узен дә онытырлар
Забудешь друзей, и тебя забудут.

***
Дусты күп кеше дала кебек киң, дусты юк кеше уч төбе генә.

Если у человека много друзей, он широк, как степь, а человек, у которого друзей мало – величиной с ладошку.

***

Ялгыз агачны җил сындыра.
Одинокое дерево ветер сломает.

***

Кош канаты белән, кеше дуслык белән көчле.
Птица сильна крылом, а человек дружбой.

***
Дустын булмаса эзлә, тапсан югалтма.
Если у тебя нет друга — ищи, нашел – не потеряй.

***
Күмәк күтәрсә, күлне күчерер.
Если вместе взяться, можно озеро перенести.

***

Авызыңда кан булса да кеше алдында төкермә.

Даже если кровь во рту, не плюй возле человека.

Народ, как мы любим повторять, мудр, и лучшее свидетельство его мудрости, а заодно наблюдательности, проницательности и чувства юмора мы находим в сочиненных им пословицах и поговорках. С ними мы сталкиваемся буквально каждый день: применяем сами и регулярно слышим от известных людей, в том числе от политиков и чиновников. Ниже — 20 самых употребляемых сегодня татарских пословиц и поговорок по версии «Миллиард.татар». 

  1.  Ашаган белми, тураган белә («Знает не тот, кто ест, а тот, кто нарезает (готовит еду)»).

    Поговорка стала знаменитой после приезда в Казань в 2016 году министра финансов России Антона Силуанова. Тогда между ним и президентом Татарстана Рустамом Миннихановым произошла дискуссия о межбюджетных отношениях. «Министром финансов быть тоже нелегко. Ашаган белми, тураган белә», — понимающе заметил Минниханов.

  2. Син дә мулла, мин дә мулла, атка кем печән сала («Ты мулла, я мулла, а кто накормит коня?»).

    В татарском фольклоре вообще, мягко говоря, очень немного положительных образов мусульманских священнослужителей
    .

  3. Башлаган эш – беткән эш («Лиха беда начало»).
     
  4.  Балык башыннан чери («Рыба гниет с головы»). 

    Часто используется не только в политике и публицистике, но и для обозначения проблем в коллективе или семье. 

  5.  Ике тәкә башы бер казанга сыймый (буквально: «Две бараньи головы не поместятся в один котел». Русский аналог: «Два медведя в одной берлоге не уживутся»).

    Одним движением клавиши поговорке придается острое политическое звучание — это если заменить «казанга» на «Казанга». Ильсур Раисович, забирайте и не благодарите.

  6. Дошманыңа кое казыма, үзең төшәрсен («Не рой другому яму, сам упадешь»).
     
  7. Авызың тулы кан булса да, дошманың алдында төкермә (татарско-самурайский принцип: «Даже если истекаешь кровью, не показывай свою слабость перед врагом»).
     
  8. Киемеңә карап каршы алалар, акылыңа карап озаталар («По одежке встречают, по уму провожают»).
     
  9. Агыйделнең аръягында бер энәгә бер сыер, барып карасаң, берни дә юк («По ту сторону Белой за иголку, якобы, корову дают, а сходишь — нет ничего».).

    Не обошли татары в своем народном творчестве и тему соседей, в данном случае башкир. «У соседа и трава зеленее», «Хорошо там, где нас нет» — таков смысл этой фразы.

  10.  Продолжает тему добрососедства такая поговорка:

    Күрше хакы – Алла хакы («Право соседа — право Бога»).

  11.  Аерылганны аю ашар, бүленгәнне бүре ашар («Кто отделится, того съест медведь, кто разделится, того съест волк»).
     
  12. Хәйләсез дөнья файдасыз («Без хитрости этот мир не в радость»). 

    В каком-то смысле квинтэссенция национального татарского характера, а?

  13. Ач тамагым, тыныч колагым («Голодно брюхо (глотка), да уши спокойны») 
     
  14.  Ашыккан ашка пешкән («Поспешишь — людей насмешишь»).

    Хорошо известна всем читателями районных газет Татарстана, обычно сопровождает в них каждую вторую сводку ГИБДД. 

  15. Аттан ала да туа, кола да туа («В одно перо и птица не родится», «В семье не без урода»).
     
  16.  Ачның ачуы яман («Страшен гнев голодного»).
     
  17. Алма агачынан ерак төшми («Яблоко от яблони недалеко падает»).
     
  18. Ана сөте белән кермәгән тана сөте белән керми («Горбатого могила исправит» (букв. «Чего не впитал с материнским молоком, того не впитаешь с коровьим»).
     
  19. Үзем тапкан мал түгел, атамныкы җәл түгел («Что сам заработал – не добро, а что заработал отец, того не жалко»).

    И напоследок ложка, скажем так, дегтя в этой бочке народной мудрости:

  20. Күп сүз – бук сүз (вольный перевод: «Много не говори, мало говори»).
     

Рамис Латыпов, Арслан Минвалеев, Рустем Шакиров 

На данной странице собраны интересные пословицы о родине на татарском языке, в которых ребенок обязательно подчеркнет для себя много полезной информации на татарском языке.

Ватанга хыянәт — үзеңә хыянәт.

***

Илен саткан башын саткан.

***

Илен саткан ике көн дә яшәмәс.

***

Илен сөйгән мәңге яшәр, илен саткан бер көн яшәр.

***

Үзәккә үткән җил яман, илен саткан ир яман

***

Үз илем — алтын бишек, Кеше иле — үтә тишек.

***

Үз илем үземә кадерле.

***

Үз илең гөлстан, Кеше иле гүрстан.

***

Үз халкыңны үз итсәң, ят халыкка кол булмассың.

***

Үз халкын сөймәгән башка халыкны да сөймәс.

***

Үлсәң дә туган җиреңә ябыш.

***

Фәлән җирдә файда бар, Үз җиреңдәй кайда бар?

***

Һәр гөл үз сабагында чәчәк атар.

***

Һәр илнең үз йоласы.

***

Һәркемнең үз Ватаны алтын, йөрәк төбе ялкын.

***

Чит җирнең читен минутлары күп була.

  • Авыз балда – майда булу — Как сыр в масле кататься.

  • Авызы пешкән – өреп капкан – обжегшись на молоке, и на воду дуют.

  • Авызыннан ана (әнисе) сөте кипмәгән – молоко на губах не обсохло.

  • Авырткан җиргә ( сөялгә) басу(кагылау)- наступить на больную мозоль.

  • Авыру баштан сәләмәт башка – с больной головы на здоровую.

  • Агач атка атландыру – обвести вокруг пальца.

  • Ай күрде, кояш алды – только его и видели.

  • Акыллы үзе белән – семь пятниц на неделе.

  • Вәгдә- иман — уговор дороже денег.

  • Елан аягын кискән нәрсә – прошедший огонь и воду

  • Идель күрми, итек салмыйлар – не зная брода, не суйся в воду.

  • Иелгән башны кылыч кисми – повинную голову меч не сечет.

  • Ике күзе дүрт булу – глаза на лоб полезли

  • Ике сыңар- бер кием – два сапога пара.

  • Ике ятып бер төшкә керми – не горит да не варит.

  • Ике куянны берьюлы тоту – одним выстрелом двух зайцев.

  • Ил авызына иләк капламассың – на всякий роток не накинешь платок.

  • Ил төкерсә, күл була – с миру по нитке – голому рубашка.

  • Иманнан качкан шайтандай – как черт от ладана.

  • Имә белгән ике ананы имгән – ласковый теленок двух маток сосет.

  • Инә дә бүләк,дөя дә бүләк – не дорог подарок , дорого внимание.

  • Инәдән дөя ясау – из мухи делать слона.

  • Ипи корсак эзлими – хлеб за брюхом не ходит.

  • Иртә кычкырган күкенең башы авырта – рано пташечка запела, как бы кошечка не съела.

  • Ис-кос: истә- коста булмаганда – неҗданно, негаданно.

  • Ит югында үпке дә тансык – на безрыбье и рак рыба.

  • Ит яхшылык , көт явызлык – за добро не җди добра.

  • Иш ишкә куш – два сапога пара.

  • Ишек ачык, юл такыр – вот тебе бог , вот тебе порог (скатертью дорога).

  • Кирякле кишер яфрагы – пятое колесо в телеге.

  • Корыны бушка аудыру – переливать из пустого в порожнее.

  • Кыл да кыймылдартмау- палец о палец не ударит.

  • Кышт көне кар бирмәс — зимой снега не выпросишь

  • Күз күрсә дә, кул җитми- видит око да зуб неймет.

  • Күркә кебек кабарына – надулся как индюк.

  • Ни чәчсәң, шуны урырсың – что посеешь, то и пожнешь.

  • Ни үзенә, ни кешегә – ни себе, ни людям.

  • Ничә әйтсәң дә бер сүз – что в лоб, что по лбу.

  • Песи кебек, песием генә – тише воды, ниже травы

  • Сабанда сайрашмасаң, ындырда ыүгырашырсың – летний месяч год кормит.

  • Сабыр төбе – саф (сары) алтын – терпение золото.

  • Сазлы – сазында, юкәле – күлендә — кто что имеет,тот тем и промышляет.

  • Сайлаган – сазга, очраган тазга – кто выбирает, тот век измеряет.

  • Сакланганны саклармын дигән – береженного бог бережёт.

  • Санаулы ат югалмас – мера всякому делу вера.

  • Сиңа яраган миңа ярамый – на вкус и цвет товарищей нет.

  • Соравына күрә җавабы – каков привет, таков ответ.

  • Сунарчы сунарчыны ерактан таный – рыбак рыбака видит издалека.

  • Сәнәктән көрәк булган – из грязи, да в князи.

  • Сөйләвең – көмеш, тик торуың – алтын – молчание золото.

  • Сөт тә юк, йон да юк – ни молока ни шерсти.

  • Тартар теленнән табар – язык мой – враг мой.

  • Таяк ике башлы – палка о двух концах.

  • Теләсәң ела, теләсәң көл — хоть песни пой, хоть волком вой.

  • Тере дисәң – санда юк, үле дисәң – гүрдә юк – ни богу свечка, ни черту кочерга.

  • Терсәк якын да – тешләп булмый – близок локоть да не укусишь.

  • Тимерне кызуында сук – куй железо пока горячо.

  • Тинтәккә акыл төштән соң төшәр – задним умом и дурак догадлив.

  • Тушы булса да, ушы юк – вырасти вырос, а ума не вынес.

  • Тымызык күлне корт басар – в тихом озере черти водятся.

  • Тычканга- үлем, мәчегә – көлке – кошке – игрушка, мышке — слезы

  • Тышы ялтырай, эче калтырый – снаружи мило, а внутри гнило.

  • Төкермә коега, суын эчәрсен – не плюй в колодец, пригодится воды напиться.

  • Урман артындагын күрә, бүрек астындагысын күрми- в чужом глазу сучок видим, а в своем бревна не замечаем.

  • Утлы табага бастыру – показать, где раки зимуют

  • Хайван дисәк – йоны юк, адәм дисәң- коны юк – ни рыба ни мясо.

  • Хак сүзгә җавап юк – против правды не попрёшь.

  • Хәерчегә якты чырай күрсәтсәң, ямаулык сорый — дай с ноготок – просит с локоток.

  • Эшләми, шул ашамый – кто не работает, тот не ест.

  • Ыжламый да, ыжлап та бирми – и в ус не дует, и ухом не ведет.

  • Эткә печән чабып йөрү – переливать из пустое в порожнее.

  • Я үләсең, я каласың – либо пан, либо пропал.

  • Ялганларга да күп алмый – соврет – недорого возьмет.

  • Яман хәбәр озын колаклы( аяклы)- добрая слава лежит, а худая по свету бежит.

  • Яңгырдан соң су кирәкми – после драки кулаками не машут.

  • Ятып калганчы атып кал – лучше поздно, чем никогда.

  • Яше күп тә, акылы юк – летами ушел, а умом не дошел.

  • Авызың кыек булса, көзгегә үпкәләмә — если рот кривой, не пеняй на зеркало.

  • һәр атка да авызлык кидереп булмый — не каждой лошади можно надеть удила.

  • Агач — җимеше белән, адәм — эше белән — дерево славится плодами, человек — своими делами.

  • Ашап тормыйм, акчалата гына алам. — Есть не буду, возьму деньгами.

  • Акыл яшьтә түгел — башта. — Ум не в годах, а в голове.

  • Акылсыз булса да, тәмлене белә.- Хоть и глупый, а вкус понимает.

  • Нәрсә бар алда хыялдан башка? — что есть впереди , кроме мечты.

  • Алдан эшлә, аннары мактан. — сначала делай, потом хвастай.

  • һәр эштә үзенең алымнары була. — В каждом деле свои приемы.

  • Эшли белсәң, эшләргә дә ансат. — умеющим работать, выполнить не трудно.

  • Аң матдәгә карата өстәнрәк ахырысы — Сознание выше материи.

  • Тырыш эшлә  һәм аңгыра булма. — Старайся работай, не будь бестолковым

  • Тел — кешеләрнең аралашу чарасы. — Язык — средство человеческого общения.

  • Ул эшли — эшли, ә бурычлары арта бара.- Он все работает, а долги все растут.

  • Артык акча булмый, чикләнгән фантазия була.- Денег лишних не бывает, бывают ограничения фантазии.

  • Болыт артыннан куып җитеп булмый.- за облаком не угонишься.

  • Арулык кечкенәдән ук тәрбияләнә. — опрятность воспитывается с детства.

  • Ары-бире йөргәнче, үзеңә эш тап, — чем бродить без пользы, найди себе работу.

  • Арыслан -җәнлекләр патшасы. —  Лев- царь зверей.

  • Кеше хезмәте — донья асылы. — человеческий труд — основа Мира.

  • Бер бармагы белән зурагачны аудырган.- одним пальцем свалил дерево.

  • говорили: одной спешкой дела не сделать.

    считаться писателем.

  • Әҗәткә алмагыз, бурычка бирмәгез — В долг не давай, и в долг не бери.

  • Эшләсәң, әлбәттә эшлә. — Работаешь, работай как следует.

  • Бу  дөньяда вакыт бик әз, аны бик бәрәкәтле тотарга кирәк.- В этом мире очень мало времени, его надо расходовать экономно.

  • Әллә яңгыр ява, әллә яшьләр тама — То ли дождь идет, то ли слезы капают.

  • Әрем файдалы да була ала. —  Полынь может быть и полезным.

  • Болытны куып тотып булмый — облака не догонишь

  • Ватанга хезмәт итү — безнең бурыч. — Служить Родине — наш долг.

  • Ватык чүлмәкне ябыштырып булмый. — нельзя склеить разбитый горшок.

  • Гомер итү — кырны узу гына түгел. — Жизнь прожить, не поле перейти.

  • Егеткә җитмеш җиде һөнәр дә аз. — Юноше и семьдесят семь профессий мало.

  • Җәннәткә юл күтәренке хыяллар һәм зур эшләр белән башкарылган. — Дорога в рай вымощена высокими мечтами и большими делами.

  • Туган җирне сакларга кирәк, аны яратып кына булмый. — Родную землю надо сохранить, а не просто любить.

  • Зирәклек туганнан ук бирелми, аны тәрбияләргә кирәк.- Сметливость не дается от рождения, ее надо воспитывать.

  • Һәр кешенең гомерендә максат булырга тиеш. — У каждого человека должна быть цель в жизни.

  • Һәр сүзнең мәгънәсе булырга тиеш. — у каждого слова должно быть значение.

  • Үзенең милләтен оныткан, башка милләтләрне дә хөрмәт итмәс. — Забывший свой народ, не сможет уважать и другие нации.

  • Күл сай була, ә диңгез тирән.- Пруд бывает мелким, а море глубоким.

  • Язмыштан узмыш юк, диләр. — Говорят, от судьбы не уйдешь.

  • Утырып утын ярып булмый шул.- Нельзя сидя колоть дрова.

  • Без ашау өчен яшәмибез, яшәр өчен ашыйбыз. —  Мы живем не для того, чтобы есть, а едим для того, чтобы жить».

  • Рәхәтен күргәч, михнәтен дә күр – любишь кататься, люби и саночки возить.

  • Төсне табакка куймыйлар – с лица воду не пить.

  • Моральные качества, характер, привычки

    Алланың каш текәсе

    Пуп земли

    Авырткан башка тимер таяк

    На больную голову действует лишь железная палка

    Авызыңа бал да май!

    Твоими устами да мед пить

    Аңа диңгез тубыктан

    Ему море по колено

    Аллага да юк, муллага да юк

    Ни богу, ни мулле

    Авыр таш, кузгатсаң, җиңеләя.

    Камень тяжел пока на месте лежит, сдвинешь − легче станет

    Авыз эчендә ботка пешерә

    Варит кашу во рту

    Тәвәккәл таш ярыр.

    Смелый города берёт

    Каты кешедән кар сорама

    Зимой снега не выпросишь

    Күңел күзе күрмәгәч, маңгай күзе ботак тишеге

    Рассеянный и верблюда не заметит

    Мактанчыкныңарты ачык

    У хвастуна спина открыта

    Көчле яман түгел − үчле яман

    Опасен не тот, кто силен, а тот, кто мстителен

    Һөнәрле үлмәс, һөнәрсез көн күрмәс

    Старательный не пропадёт, ленивый и света белого не увидит

    Йокы капчыгы, йокы чүлмәге

    Сонная тетеря

    Иргә да ярый, мирга да ярый

    И для мужа хороша, и для мира хороша

    Иренгән ике эшләр (атлар)

    Ленивый сделает (шагнёт) дважды

    Батыр бер үлгәнче, куркак мең үләр

    Пока смелый погибнет один раз, трус успеет тысячу

    Батыр ярасыз булмый

    Храбрец без ран не бывает

    Батыр яуда беленер, телчән дауда беленер

    Храбрый познается в битве, болтун − в раздоре

    Батыр яуда сынала

    Храбрый познается в битве

    Батыр үзе өчен туар, кеше өчен үләр

    Храбрый родится для себя, а умрет за другого

    Батырлыкта − матурлык

    В храбрости − красота

    Авыр тормыш тилмертә, җиңел тормыш тилертә.

    Тяжелая жизнь закаляет, лёгкая − отупляет

    Агылый белән тагылый

    Не разлей вода (два неразлучника)

    Азамат ирнең баласы, өстенә яу килсә дә моңаймас.

    Смелого молодца ничто не спугнет

    Акыллы атын мактар, юләр хатынын мактар, шыр тиле үзен мактар

    Мудрый хвалит свою лошадь, глупый – свою жену, дурак − себя

    Алпарына күрә толпары

    Каков рыцарь − таков и конь

    Алты-биш / Алты−биш Сафи

    О человеке с придурью / придурковатый

    Алып анадан туар, аргамак биядән туар

    Богатырь рождается от матери, скакун – от кобылы

    Ардаксыз кайда да артык

    Жалкий – лишний везде

    Ардаксызның аркасы да туза

    У беспомощного изнашивается даже спина

    Астан кереп, өстән чыккан

    Не в дверь, так в окно

    Астыннан кисеп, өстеннән ямый

    Отрезая снизу, сверху пришивает

    Асыл кеше алтын дип үлмәс, халкым дип үләр

    Настоящий человек отдаст душу не за золото, а за народ

    Һәркемнең бармагы үзенә таба кәкре

    Пальцы каждого скрючены в свою сторону

    Егылганны кем дөмбәсләми

    Лишь ленивый не колотит упавшего

    Юха елан

    Змея подколодная

    Югары булып күктә юк, түбән булып җирдә юк

    На небо его нет, а на землю путь не близок

    Югары менгәч, түбән карама

    Взобравшись высоко − вниз не смотри

    Югары ятсаң − җил алыр, түбән ятсаң − сил алыр

    Ляжешь высоко – продует, ляжешь низко – сель заберёт

    Югарыга карап фикер ит, түбәнгә карап шөкер ит

    Глядя наверх − задумывайся, глядя вниз – будь благодарен

    Югарыга карап үрнәк ал, түбәнгә карап гыйбрәт ал

    Глядя наверх бери пример, глядя вниз − извлекай урок

    Юан сузылганчы, нечкә өзелер

    Пока тучный подвинется, худой − надорвется

    Юаштан юан чыга

    Из доброго добротный получается

    Ыспай ялтырар, эчтән калтырар

    Снаружи блестит, а внутри дрожит

    Чәчәк кормы түгел, а формы

    Ценность цветка не в содержании, а форме

    Чыкмаган җанда өмет бар

    В теле с душой есть надежда

    Холкы начардан дуслар кача

    От человека с дурным нравом бегут друзья

    Тышы гөл кебек, эче көл кебек

    Снаружи красота, внутри чернота

    Тышы ефәк, эче кибәк

    Снаружи – шелк, а внутри − мякина

    Тышын күреп, эченнән бизмә

    Не суди по внешности

    Тын сазда − корт күп була

    В тихом омуте черти водятся

    Сабыр төбе сары алтын

    Основа терпения соткана из золота

    Сакаллы сабый

    Бородатая детина

    Суйган да каплаган

    Как две капли воды

    Сантыйга акыл кирәкми

    Дураку и ум не пригодится

    Нәрсә белән нәрсә арасы − җир белән күк арасы

    Разница между ними как между небом и землей

    Кешене беләсең килсә, холкына кара

    Хочешь узнать человека, смотри на нрав

    Кеше холкын күзәт, үзеңнекен төзәт

    Изучай характер человека, но работай над своим

    Көчле күт тегермән тарта

    Сильный стан мельницу перевернет

    Кәкре белән бөкере − икесе дә бер

    Кривой − косой − все одно

    Кәкренең шәүләсе дә кәкре

    Укривого и тень кривая

    Кыланышы кырга сыймый

    Поведение не входит ни в какие рамки

    Любовь

    Аңа карап кояш тотылмас

    Свет клином не сошёлся

    Гашыйк булган күзсездер

    Любовь слепа

    Аем кыздан ай бизәр, яман кыздан яу бизәр

    От красивой девушки луна отвертнётся, от злой девушки – все/многие

    Өйләнмәгән егеткә ни кылса да килешә

    Холостому парню всё идёт

    Сөймәгәнгә сөйкәлмә

    Не увивайся около того, кто не любит

    Көнче көн күрмәс

    Ревнивец света белого не видит

    Киң булсаң, ким булмыйсың

    Полнота не неполноценность

    Йокы ястык сорамый, мәхаббәт яшь сорамый

    Сон не спрашивает о лежанке, любовь − о возрасте/Любви все возрасты покорны

    Иш − ишен табар, су − тишеген табар

    Половинка найдет совю пару, вода − найдет отверстие

    Бәхете яман егеткә бидәү хатын тап булыр

    Счастливому злому парню − не родящая женщина будет находкой

    Үткән-беткән, җилгә очкан

    Вода утекла, ветер рессеял

    Үч төбендә генә йөртү

    Носить на руках

    Үзеңнеке − үзәктә

    Всякий свое любит

    Ялгыз башка кайда да бер: таң ата да кич була

    Одинокому все равно: с рассветом наступает закат

    Яратуга тарыма, тарысаң арыма

    Не держись за любовь, а коли держишься – не уставай

    Ярканат яратмый дип, кояш чыкмый тормый

    Говоря, что летучая мышь не любит, солнце без восхода не остается

    Юлга чыксаң иптәшең узеңнән да яхшы булсын

    Спутник, выбранный для дальней дороги, должен быть лучше тебя

    Чиләгена (күнәгенә) күрә капкачы

    К каждому горшку своя крышка

    Туйга барсаң туеп бар

    Идёшь на свадьбу − приходи сытым

    Туйда тукмак та бии

    На свадьбе даже колотушка танцует

    Көнчелек гомерне кыскарта

    Ревность делает жизнь короче

    Здоровье

    Авыруың булса булсын, бурычың булмасын

    Болезнь пусть будет, лишь бы долгов не было

    Шыгырдаган агач тиз сынмый

    Скрипучее дерево быстро не сломится

    Байлык − бер айлык, саулык − гөмерлек

    Богатство на месяц, здоровье − на всю жизнь

    Шуны күрдем исә, чирем яңара башлый

    При виде этого болезнь оживает

    Чирле бәрәнгә итәк җиле дә җитә кала

    Этому слабому ягненку достаточно дуновения ветра

    Чирен яшерган − үлгән

    Скрывший болезнь – обречен на погибель

    Чыкмаган җанда өмет бар

    На живого надежда еще есть

    Чир китә − гадәт кала

    Боезнь уходит, а привычка остается

    Чирен яшергән − үлгән, бурычын яшергән − бөлгән

    Скрывший болезнь − погиб, скрывший долг – разорился

    Саулык − иң зур байлык

    Здоровье − самое большое богатство

    Кояшның кадере баегачбеленә, сәламәтлекнең кадере – авыргач

    Ценность солнца понимается с закатом, а ценность здоровья познаётся в болезни

    Деньги

    Акча башны ашый

    Деньги губят

    Акчаның күзе юк

    У денег нет глаз

    Акча бездә бер букча

    Денег куры не клюют

    Акчалының кулы уйный, акчасызның күзе уйный

    У денежного играют руки, у безденежного − глаза

    Ярлы башым − әрле башым

    Бедная голова − скромная голова

    Ярлы кеше яманыр, яманыр да куаныр

    Бедняк залатает дыры и будет рад

    Юрганыңа карап аягыңны суз

    Протягивай ножки по своей одёжке

    Юрганыңа күрә аягыңны суз

    По своему одеялу ноги протягивают

    Эндри казнасы

    Золотое дно

    Хәерче кесәсендәге шикәр кебек шомарган

    Гладкий, как сахарокв кармане бедняка

    Хәерчегә җил каршы

    Бедняку и ветер всегда в лицо

    Хәрәм акча кесә тишә

    Греховные деньги и карман продырявят

    Харам килгән әрәм китәр

    Легко пришло, легко и ушло / Что пришло греховно и уйдёт напрасно

    Җире байның иле дә бай

    У богатых земель истраны богатые

    Җилдән килгән акча

    Деньги из воздуха

    Бәясе − сукыр бер тиен

    Грош цена

    Бу патшаның тәхете ни дә, бәхете ни

    У этого богача что трон, что счастье

    Байлык сөйдерер, ярлылык көйдерер

    Богатство обрадует, бедность опечалит

    Акча ул кысып − кымтым тотканны ярата

    Деньги любят сжатый кулак

    Теләнчегә якты чырай бирсәң, ямаулык сорар

    Дай нищему с ноготок − попросит с лоскуток

    Очсыз әйбер тиз туза

    Дешевый товар быстро ветшает

    Картаерга акча кирәкми

    Чтобы состариться деньги не нужны

    Йокы белән юк берга йөриләр

    Бедность ходит вместе со сном

    Ишле байгыш байны басар

    Бедняки сообща одолеют и богача

    Бәхетне акчага сатып алып булмый

    Счастье не купишь

    Строение тела человека

    Авызың кыек булса, көзгегә үпкәләмә

    Что на зеркало пенять, коли рожа крива

    Аягы җиргә тими

    Витает в облаках

    Алдыңнан артың яхшы

    Скатертью дорога

    Муен булса камыт табыла

    Была бы шея, хомут найдется

    Арык кеше − алчак, базык кеше − басымчак

    Худощавый человек − ветреный, крепкий − кроткий

    Иңе барның буе бар, буе барның сыны бар

    Кто вширь − тот в рост, кто в рост − тот в стан

    Семья и родственные отношения

    Акыллы ир хатынын яманламас

    Умный муж свою жену не станет порочить

    Ата-ана бердәм булса, балалары күркәм үсә

    В дружной семье растут прекрасные дети

    Ата − анасын хурлаган үзен хурлаган булыр

    Оскорбить родителей − оскорбить себя

    Аталы-аналы – алтын канатлы

    Иметь отца и мать − иметь золотые крылья

    Ата−бабалы кеше – тамырлы имән

    Человек с предками, что дуб с корнями

    Ашка аш, ташка таш

    Око за око, зуб за зуб

    Алма агачына, бала атасына охшар

    Яблоко похоже на яблоню, ребенок − на отца

    Ир беләк − хатын терәк

    Муж − рука, жена − опора

    Алма агачыннан ерак төшми

    Яблоко от яблони недалеко падает

    Һавада болыт бар, анада өмет бар

    В небе есть облако, а в маме − надежда

    Үз күлмәгем үземә якын

    Своя рубашка ближе к телу

    Әнисенә кара да − кызына кара, атасына кара да − улына кара

    Смотри на мать − увидишь дочь, смотри на отца − увидишь сына

    Яхшы хатын белән бер кайгы ярты кайгы, бер шатлык − ике шатлык

    С хорошей женой и скорбь делится пополам и радости вдвойне

    Хатын − муен, ир − баш, муен кайда борса − башы шунда борыла

    Муж − голова, жена − шея, куда хочу, туда ворочу

    Утыз улың булганчы, аксак ирең булсын

    Вместо тридцати сыновей пусть будет муж хромой, но свой

    Үзеңнеке үзәктә, яши бирсен тозакта

    Свое всегда рядом, пусть учится жить в капкане

    Улның ояты атага, кызның оятыанага

    Позор сына − на отце, позор дочери – на маме

    Туганыңнан бизмә, нәселең корыр

    Не отрекайся от родных, иначе твой род исчезнет

    Туган бар җирдә ярдәм бар

    Где есть родные, там есть и помощь

    Тату туганнар таштан койма корган

    Дружные родственники из камня ограду сделают

    Суы булган җир кадерле, иле булган ир кадерле

    Та земля өенна, где есть вода, тот муж ценен, у которого есть страна

    Матурлык туйда кирәк, татулык көнда кирәк

    Красота нужна на свадьбе, а дружба каждый день

    Карама үзенә, кара нәселенә

    Смотри не на него, а на его род

    Кияүдән кайткан кыз кайта килгән яудан яман

    Сбежавшая жена − вернувшийся с боя предатель

    Иргә ышанма, елгага таянма

    На мужа не надейся и на реку не опирайся

    Ирең юлдан язса − ярты өең калыр, хатының юлдан язса – бер-бернәрсәң да калмас

    Сошедший с пути муж оставляет пол дома, сошедшая с пути жена − пустоту

    Ирне ир иткән да хатын, чир иткән да хатын

    И та, что возвеличила мужа − женщина, и та, что уничтожила − женщина

    Ир − баш, хатын − муен

    Муж − голова, а жена − шея

    Ир уңган булса, хатын елдам була

    Если муж дельный, то и жена проворная

    Җан тартмаса, кан тарта

    Не душа, так кровь тянет

    Елыйсы килгән бала атасының сакалы белән уйный

    Ребенок, который хочет плакать − играет с бородой отца

    Брат братның көтү көткәненә рад

    Родной брат рад помочь во всем

    Башыңа бәла төшкәндә, туганыңны танырсың

    Когда настигает беда – узнаёшь (вспоминаешь родственников)

    Анаң үги булса, атаң үзеңнеке булмас

    При мачехе и отец не родной

    Ана күңеле − балада, бала күңеле − далада

    Душа матери в ребенке, ребенка − в свободе

    Ир какканны − мир кага

    Сделанное мужем, обсуждается всем миром

    Ир хакы − Алла хакы

    Долг перед мужем − все равно что долг перед Богом

    Дусның искесе, хатынның яңасы яхшы

    Друзья хороши старые, а жена − новая

    Ике тәкә башы бер казанга сыймый

    Две бараньи головы в одном казане не уместить

    Иптәшең сукыр булса − күзеңне йом

    Закрой глаза на слепоту ближнего

    Понравилась статья? Поделить с друзьями:
  • Пословица для завистников
  • Рука об руку цитаты про любовь со смыслом
  • Карпов цитаты из сериала глухарь
  • Счастье внутри меня цитаты
  • Ожидание прекрасного цитаты